Direction & Distance(दिशा र दूरी ज्ञान परिक्षण)-
Read Time: 03:00 minutes
यस्ता प्रश्नहरूमा सामान्यतयाः दिशा परिवर्तन, सोको क्रम, दिशा परिवर्तनपछि हालको दिशाको अवस्था, सुरु स्थानदेखि अन्तिम स्थान सम्मको दुरी जस्ता प्रश्नबारे सोध्ने गरिन्छ । समस्या समाधान गर्नका लागि खाली कागजमा दिशा कोर्ने, संकेत गर्ने र गणना गर्ने सीपको विकाश गर्नुपर्ने हुन्छ ।
Case I :
यसमा चारवटा दिशा र ४ वटा Coding Direction सम्झनुपर्छ । आफ्नो कापीमा East दाहिने, West देब्रे, माथि उत्तर र तल दक्षिण भनेर याद गर्ने र दायाँ बायाँ छुट्याउन तलको चित्र हेरौं :
उदाहरण को लागि तलको प्रश्न हेरौं,
लाल बाबु उत्तरतर्फ ४० मिटर हिँड्यो, बायाँ मोड लियो र २० मिटर हिँड्यो । उसले फेरि बायाँ मोड लियो र 40 मिटर हिंड्यो । अब ऊ सुरुवाती बिन्दुबाट कति टाढा र कुन दिशामा हुन्छ ?
Lal Babu walked 40 metres towards North, took a left turn and walked 20 metres. He again took a left turn and walked 40 metres. How far and in which direction is he from the starting point?
Answer Explanation :
लाल बाबु को हिंडाइ यस प्रकार छ,
A देखि B, B देखि C and C देखि D
AD=BC=20 m
Answer : २० मिटर पश्चिम (West)
Case II :
घडीको सुईको दिशातर्फ (Clockwise) र घडीको उल्टो दिशातर्फ (Anticlockwise) घुम्ने ।
कुनै विन्दुमा पुगेपछि clockwise जानु पर्यो भने दायाँ (Right) तर्फ घुम्ने र anticlockwise जानुपयो भने बायाँ (Left) तर्फ घुम्ने / जाने ।
उदाहरण:
म पूर्वतिर फर्केको छु । म 100° घडीको दिशामा घुम्छु र त्यसपछि 145° घडीको विपरीत दिशामा घुम्छु । म अहिले कुन दिशातिर फर्किरहेको छु ?
I am facing east. I turn
Answer Explanation :
चित्रमा देखाइए अनुसार,त्यो मानिस सुरुमा पूर्वतिर फर्कन्छ । अर्थात् OA दिशामा 100° भएर घडीको दिशामा सर्दा, उसले OB दिशातिर फर्कन्छ । 145° घडीको दिशामा अगाडि बढ्दा, ऊ दिशा OC तिर फर्कन्छ । स्पष्ट रूपमा, OC ले 145°-100° को कोण बनाउँछ, OA सँग 45° र यसरी उत्तर-पूर्व दिशा फर्कन्छ । (As shown in Fig, the man initially faces towards east i.e., in the direction OA. On moving
Answer : North-east (उत्तर -पूर्व)
Case III :
डिग्रीयुक्त दिशादुरी
यसमा 45°, 90°, 135°, 180°, 225°, 270°, 315°, 360° को अभ्यास हुने गर्छ । यहाँ प्रत्येकमा 45° दोहोरिएर वा
थपिएको हुन्छ,
उदाहरण:
एउटा मानिस पश्चिमतर्फ फर्केर ४५° घडीको दिशामा घुम्छ, फेरि १८०° घडीको दिशामा र त्यसपछि २७०° घडीको दिशामा घुम्छ । अब उसले कुन दिशातिर फर्केको छ ?
A man is facing towards west and turns through
Answer Explanation :
चित्रमा देखाइए अनुसार, मानिसले सुरुमा OA दिशालाई सामना गर्छ । ४५° घडीको दिशामा सर्दा, मानिस OB दिशातिर फर्कन्छ । 180° घडीको दिशामा अगाडि बढ्दा, उसले दिशा OC तिर फर्कन्छ । अन्तमा, २७०° घडीको विपरीत दिशामा सर्दा, ऊ दक्षिण-पश्चिम दिशा OD तिर फर्कन्छ । (As shown in Fig, the man initially faces the direction OA. On moving
Answer : दक्षिण-पश्चिम (South-west)
Case IV :
छायाँसम्बन्धी Tricks
विहान पूर्वमा सूर्य हुँदा छायाँ पश्चिममा हुन्छ ।
बेलुका पश्चिममा सूर्य हुँदा छायाँ पूर्वमा हुन्छ ।
मध्यान्ह १२ बजे सूर्य सिधा माथि हुँदा छायाँ भुइतिर पर्छ ।
उदाहरण:
एक दिन बिहान सूर्योदयपछि रीता र कविता तिलक चोकमा आमनेसामने कुरा गरिरहेका थिए । यदि कविताको छायाँ रीताको दायाँपट्टि थियो भने, कविताले कुन दिशातर्फ फर्किन् ?
One morning after sunrise, Reeta and Kavita were talking to each other face to face at Tilak Square. If Kavita's shadow was exactly to the right of Reeta, which direction Kavita was facing?
Answer Explanation :
बिहान, सूर्य पूर्व दिशामा उदाउँछ, त्यसैले कुनै पनि छाया पश्चिम तिर झर्छ । अब, कविताको छायाँ रीताको दाहिनेतिर पर्यो । त्यसैले रीताको मुख दक्षिणतर्फ छ भने कविताको उत्तरतर्फ । In morning, sun rises in the east and so any shadow falls towards the west. Now, Kavita's shadow falls to the right of Reeta. Hence, Reeta is facing South and Kavita is facing North.
Answer : उत्तर (North)
Case V :
घडी सम्बन्धि
उदाहरण:
एउटा घडी यसरी राखिएको छ कि दिउँसो १२ बजे यसको मिनेट सुइले उत्तर-पूर्व तर्फ देखाउँछ । दिउँसो १ः३० बजेको घडीको सुइले कुन दिशामा संकेत गरेको हुन्छ ?
A clock is so placed that at 12 noon its minute hand points towards north-east. In which direction dees its hour hand point at 1.30 p.m.?
Answer Explanation :
स्पष्ट रूपमा, मिनेट र घण्टाको स्थिति दिउँसो 12 बजे र 1.30 बजेको अवस्थामा रेखाचित्रमा देखाइए अनुसार छन् । त्यसोभए, देखाइए अनुसार, घण्टा सुइ 1.30 बजे तिर पूर्व तर्फ संकेत गर्दछ । Clearly, the positions of the minute and hour hands at 12 noon and 1.30 p.m. are as shown in the diagram. So, as shown, the hour hand at 1.30 p.m. points towards the East.
Answer : पूर्व (East)
Case V :
दिशा Rotation सम्बन्धि
उदाहरण:
यदि दक्षिण-पूर्व उत्तर, उत्तर पूर्व पश्चिम, र यस्तै, पश्चिम के बन्छ ?
If the South-east becomes North, the northeast becomes West, and so on, what will the West become?
Answer Explanation :
तुलना गरौं (Comparing)
छेउछाउको रेखाचित्रसँग, पश्चिमलाई दक्षिण-पूर्व भनिनेछ । with the adjoining diagram, the West will be called South-east.
Answer : दक्षिण-पूर्व (South-east)